Studia Gregoriańskie VII - 2014

in memoriam Luigi Agustoni 
 
Luigi Agustoni, Czy istnieje średnia wartość rytmiczna w gregoriańskich notacjach neumatycznych? O wartości rytmicznej nut i terminologii 
Od końca lat sześćdziesiątych, dla tych którzy na bieżąco interesują się badaniami semiologicznymi, pewne jest, że wartość rytmiczna nut gregoriańskich odpowiada wartości sylabicznej. Jednak ze względów dydaktycznych wartość ta była i w dalszym ciągu jest kwalifikowana jako średnia, pomniejszona i powiększona.
W jednej z prac opublikowanych w 1980 r., szukałem szerokiego wyjaśnienia jak kwestia ta była rozumiana w historii i między innymi napisałem: „Tylko dla potrzeb dydaktycznych i sprostania wymogom terminologii, które umożliwiały pewne rozróżnienie i porównanie, zostały stworzone trzy stopnie wartości sylabicznych: wartość średnia, pomniejszona i powiększona”.
 
Krzysztof Borowiec, Dwa spojrzenia na działalność ojca André Mocquereau 
Prób odnowy chorału gregoriańskiego w historii było już co najmniej kilka. Ostatnia, podjęta została 22 listopada 1903 roku przez Piusa X w motu proprio Tra le sollecitudini. Ojciec Święty kierowany troską o przywrócenie chorałowi należnego mu blasku, polecił zbadać możliwość powrotu do najstarszych średniowiecznych rękopisów muzycznych z adiastematycznym zapisem chorału, jak i późniejszych rękopisów diastema tycznych, których wersje melodyczne można skonfrontować z tymi najstarszymi. Pierwszym owocem rozpoczętej reformy było wydanie ksiąg chorałowych określanych dziś mianem Editio Vaticana. Dzieła tego dokonali mnisi z opactwa benedyktyńskiego z Solesmes. Zainicjowało je Kyriale – zawierające Ordinarium Missae, czyli części stałe Mszy św., – opublikowane w 1905 roku. Ostatnią księgą edycji watykańskiej było Antiphonale Monasticum wydane w 1934 roku, a przeznaczone do modlitwy brewiarzowej w zakonie benedyktyńskim. Jednak kluczową księgą było Graduale Romanum, które ukazało się w 1908 roku, zawierające wszystkie śpiewy mszalne (w 2008 roku obchodziliśmy 100-lecie funkcjonowania tej księgi w Kościele powszechnym).
 
Mariusz Białkowski, Autentyczny, łatwy i funkcjonalny Graduale Simplex próbą przywrócenia śpiewu gregoriańskiego w liturgii 
W bieżącym, 2014 roku mija 47 lat od opublikowania przez wydawnictwo watykańskie księgi liturgiczno-muzycznej Graduale Simplex. Warto poświęcić jej nieco uwagi, ze względu na kilka okoliczności.
Jak sam podtytuł wskazuje, jest przeznaczona dla kościołów parafialnych, jednak mało jest on używana, o ile w ogóle w liturgii jest znana, (nie tylko w Polsce). W 2017 roku Simplex  będzie obchodził swoją złotą rocznicę. Interesujące są zarówno przyczyny jak i historia jego powstania. Zwrócenie uwagi czytelnika podyktowane jest również tym, że po raz pierwszy w historii Kościoła wydanie Graduału Zwykłego było wolą Soboru. Dalej: opracowania materiału oraz jego wydania dokonali ludzie, których nazwiska znamy z wielu publikacji, są to znaczące postaci, które wniosły poważny wkład w naukę o śpiewie gregoriańskim (między innymi ojciec Eugène Cardine OSB i ks. Luigi Agustoni). Na koniec trzeba też zaznaczyć, że w piśmiennictwie europejskim zauważono pojawienie się tej księgi, ale szybko o niej „zapomniano”. Aby łatwiej zrozumieć ideę przyświecającą wprowadzeniu tej księgi, warto ją poprzedzić krótką pokrótce naświetlić historię śpiewu gregoriańskiego.
 
Spis treści 

Korzystając z tej strony, wyrażasz automatycznie zgodę na zapis lub wykorzystanie plików cookies. Twoja przeglądarka internetowa umożliwia Ci zarządzanie ustawieniami tych plików. Jeśli nie chcesz, by ta informacja wyświetliła się ponownie, kliknij "zgadzam się".