Studia Gregoriańskie III – 2010

Alberto Turco, Bemolizacja Antyfonarza monastycznego. "Liber Antiphonarius, I – de tempore" 
Problem bemola dotyka wielu aspektów melodii gregoriańskich, począwszy od melodii typicznych i wzorców modalnych repertuaru preklasycznego i klasycznego aż do stadium centonizacji, stanowiącego ostatni etap rozwoju kompozycji. Jednak ten problem winien zostać rozpoznany w kontekście swoich modusów, od archaicznych do ewoluujących preoktoechos i oktoechos (protus, deuterus, tritus, tetrardus). Autor tekstu ponad 30 lat żył obok o. Jeana Claire’a, mnicha solesmeńskiego, który oficjalnie był oddelegowany do prac nad edycją Antyfonarza Rzymskiego. W ten sposób zdobył wiedzę na temat kryteriów odnowienia melodii gregoriańskich, podejmując niektóre kwestie restytucji śpiewów, zwłaszcza dotyczące poprawnego zastosowania półtonowych stopni ruchomych, bemola, kasownika w świetle edycji, począwszy od roku 1905. 

Hubert Iwo Siekierka, Sekwencja "In Annuntiatione BMV" kodeksu 56n Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu
Tradycja powstania pierwszych sekwencji sięga IX w. Były one oparte na melizmatach zapożyczonych najczęściej z alleluja. W początkowym okresie formy te miały budowę nieregularną: strofy miały różną liczbę sylab, brak był także rymów. Te cechy charakteryzujące sekwencję pojawiły się w XII w. Od strony muzycznej każda para strof ma swoją melodię, która praktycznie była wykonywana dwukrotnie. Najczęściej melodie były proste i miały charakter sylabiczny. Formy te nazwane były rytmicznymi czy rymowanymi, rzadziej hymnicznymi. Największy rozkwit twórczości sekwencji nastąpił w XIII-XIV w. Przedmiotem badawczym niniejszej pracy będzie sekwencja znajdująca się w missale, kodeks 56n Biblioteki Kapitulnej we Wrocławiu Salve templum maternale, która była wykonywana w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Mariusz Białkowski, Kadencje gregoriańskie elementem architektury słowno-melodycznej
Nowożytne języki mające swoje korzenie w łacińskim charakteryzują się wieloma cechami. Słowo mówione jest najszybszym sposobem komunikacji interpersonalnej. W potoku sylab i słów dają się wyróżnić: głośność, dynamika, zmiany modulacyjne głosu. Wymienione parametry fizykalne mowy wspomagają wypowiedź i wpływają na łatwość oraz szybkość przyswajania wypowiadanych treści, do tego stopnia, że nawet bez znajomości języka z samego sposobu mówienia, wprawne ucho jest w stanie wychwycić intencje mówiącego. Jednym z elementów ekspresji przekazu ustnego są przerwy, pauzy, które nie są spowodowane wyłącznie ludzką fizjologią – koniecznością oddychania, ale nade wszystko podporządkowane syntaksie i sensowi przekazywanych treści.
 

Spis treści

Korzystając z tej strony, wyrażasz automatycznie zgodę na zapis lub wykorzystanie plików cookies. Twoja przeglądarka internetowa umożliwia Ci zarządzanie ustawieniami tych plików. Jeśli nie chcesz, by ta informacja wyświetliła się ponownie, kliknij "zgadzam się".